Manzaranın Zamanı

Rancière 18. yüzyılda Avrupa'da manzaranın sadece bir seyir nesnesi olmaktan çıkıp özgül bir deneyim ve düşünce nesnesi haline geldiği dönüm noktasını odağına alıyor. Bu dönemde yeni bahçe anlayışları, peyzaj düzenlemelerine dair teorik münakaşalar, manzara tasvirleri, vahşi doğaya yapılan seyahatler ön plana çıkar. Duyumsanabilir çeşitliliğin tecrube edilmesindeki bu yeni biçimle birlikte algılama kiplerinin ve düşünme nesnelerinin dizilimi, güzelliğin ölçütü değişir, doğa mefhumunun ve sanat kelimesinin anlamı dönüşür.

Manzara bu dönemde doğa unsurlarının bir bütün dâhilinde nasıl birarada var olduğunu gösteren bir model haline gelir. Bu biraradalik sadece sanat için değil, siyasi topluluklar için de model olur. Manzaranın zamanı, estetik ve siyasi altüst oluşlar çağında ortak bir ufkun belli belirsiz algılanabildiği zamandır. Hem algılama rejimi ve sanat düşüncesi olarak estetiğin doğuşuyla, hem de Fransiz Devrimi'yle çağdaştır.

Rancière manzarayı "estetik devrim" dediği, temsil rejiminden estetik rejime geçiş sürecinin başlangıcına konumlandırıyor ve ona belirleyici bir rol atfediyor; zira manzara sanat ile sanat-olmayan arasındaki özdeşliğin erken bir örneği ve güzelliğin anlamındaki değişimin timsalidir.

Çeviren: Aziz Ufuk Kılıç