Modern Mimarlık - Eleştirel Bir Tarih

Modern mimarlık tarihinin başyapıtı şimdi Türkçe!

Kenneth Frampton'ın, mimarlık tarihyazımına yeni bir paradigma taşıyarak bir dönüm noktası oluşturan Modern Mimarlık - Eleştirel Bir Tarih başlıklı kapsamlı çalışması, Arketon'un Türkçe mimarlık yazınına kazandırdığı kitaplar arasındaki yerini aldı. Frampton, bugüne dek kaleme alınmış en önemli modern mimarlık tarihi olarak kabul edilen kitabın 2020 yılındaki beşinci basımına "Dünya Mimarlığı ve Modern Hareket" başlığı altında yeni bir bölüm ekleyerek çalışmasının kapsamını küresel bir boyuta taşıdı, böylece kitabın hacmi de kapsamını yansıtan bir büyüklüğe ulaştı. Kitabın genişletilmiş bu son basımı Türkçeye aktarıldı. Modern Mimarlık'ı Haluk Uluşan çevirdi, editörlük çalışmasını Amber Niksarlıoğlu Eroyan, Pınar Gökbayrak ve Semire Bayatlı gerçekleştirdi.

Arketon Yayınları'nın genel yayın yönetmeni Aykut Köksal, kitabın sunuş yazısında şöyle diyor: "İlk basımı 1980'de gerçekleşen Modern Mimarlık, yayımlandığı tarihten bugüne, yakın dönem tarihyazıcılarının kült metinlerinden birine dönüşmüş, Frampton'ın izini sürmek ya da onunla hesaplaşmak tüm tarihyazıcıları için kaçınılmaz olmuştur. Tarih okuması geniş bir kültürel bağlama oturan Frampton, Walter Benjamin'den Jürgen Habermas'a uzanan göndermeleriyle, mimarlık tarihyazıcılığına, ideolojik, ekonomik ve toplumsal bağlamı küresel bir çerçevede gören eleştirel bir bakış taşır. Sonraki basımlarda yer alan ve Frampton'ın eleştirel bakışının ana kavramına dönüşen 'eleştirel bölgeselcilik', 20. yüzyıl mimarlığının kırılma noktalarından biriyle birleşerek, mimarlık kuramına önemli bir katkı getirir. Geç modernizmin anonim içeriksizliğinin yerini modernizm sonrasının denetimsizliğine bıraktığı yıllarda, 'eleştirel bölgeselcilik', sığ bir bölgeselciliğin ötesine geçen, modernizmin evrenselci boyutunu, yerin, kültürün, iklimin ve topografyanın verileriyle buluşturan bir savı öne sürer.

Frampton, kitabın 2007 yılında gerçekleşen dördüncü basımına yazdığı önsözde, Gustav Adolf Platz'dan Reyner Banham'a, modern mimarlığın tüm kabul görmüş tarihçiliğinde rahatsız edici bir Avrupa merkezli önyargının göze çarptığını belirtir. Kendi çalışmasını da bu bağlamda özeleştiriye tabi tutan yazar, kitabın 2020 tarihli son basımına büyük bir bölüm ekleyerek çalışmanın kapsamını genişletiyor ve küresel modern mimarlığın özlü bir tarihini sunmaya girişiyor.

Modern mimarlık tarihyazımının ikonik bir yapıtı olan Modern Mimarlık, bu son biçimiyle güncel bir boyut taşıyor. Bu kitap, mimarlık tarihyazımına getirdiği yeni bakış açılarıyla, çağdaş dünya mimarlığının küresel tarihini incelemeye başlamak için mevcut olan en iyi kitaplardan biri, hatta en iyisi."